Previous Chapter -- Next Chapter
7 BOB: QUR'ONDAGI MASIHNING MO'JIZALARI
Masih mo'jizalar yaratgan yagona Islom payg'ambari bo'lmasa ham, biz uning mo'jizalari haqidagi Qur'on hikoyalarga murojaat qilishimiz kerak, chunki ular bizga musulmonlar uni qanday ko'rishini tushunishga yordam beradi. Qur'onda Masihga tegishli bo'lgan ba'zi mo'jizalar Xushxabarda ham uchraydi (ko'rlarni davolash, o'liklarni tiriltirish), boshqalari esa yo'q; ba'zilari hatto loydan qush yasash kabi, ma'nosiz ko'rinadi. Bu Muhammadning og'zaki rivoyatlarga va ishonchsiz ma'lumot manbalariga tayanishi bilan bog'liq bo'lishi mumkin. Xushxabarda bo'lmagan mo'jizalarning aksariyati II-IV asrlarga oid ba'zi masihiy apokrifasi va psevdoepigraflarida uchraydi, masalan, Tomasning Chaqaloq haqidagi Xushxabari, Misrliklarning Kopt Xushxabari, Maryamning Tug'ilishi haqidagi Xushxabar, Duradgor Yusufning Hikoyasi, Chaqaloq haqida Suriyacha Xushxabar va boshqalar.
Muhammad bu hikoyalar haqida qanday bilib oldi? Biz uning hayotining boshida yahudiylar va masihiylar (asosan bid'atchilar) bilan bo'lgan ba'zi aloqalarini aytib o'tgan edik va o'sha paytda Muhammad bilan aloqada bo'lgan odamlardan biri Hadijining amakivachchasi Varaka bo'lib, u ibroniycha xushxabarni tarjima qilgan (bu Ebionitlar Xushxabari deb ishoniladi). Muhammad davridagi odamlar uni boshqalardan o'rganganlikda ayblashgan va aslida Qur'on buni tasdiqlaydi:
E'tibor bering, Qur'onda Muhammadni o'rgatgan kishi chet ellik ekani aytiladi, chunki unda Makkaliklar Muhammadni Rim qulidan o'rganganlikda ayblashgani haqida xabar berilgan. Musulmon tarixchilari, shuningdek, Muhammad o'z bashoratini e'lon qilishdan oldingi Qurayshlar Ka'bani qayta qurganliklari va qurilishda yordam berish uchun Bahum ismli kort duradgoridan foydalanganliklarini aytishadi (Yangi Islom ensiklopediyasi). Shunday qilib, Muhammad o'zini payg'ambar deb e'lon qilishdan oldin hayotining dastlabki 40 yilida mahalliy yahudiylar yoki masihiylar, sayohatchilar yoki qullar tomonidan aytilgan hikoyalarni eshitgan bo'lishi mumkin.
Quyida Islomda Masihga taalluqli bo'lgan asosiy mo'jizalar haqida qisqacha muhokama qilinadi (garchi quyida aytilmagan boshqa kichik mo'jizalar ham bor edi):