XULOSA (Islom Ummatini Tushunish)
Islom dini guruhning shaxsdan muhimligini ta'kidlaydi. Qur'on musulmonlarga aytadi:
Bu Qur'onda va Muhammadning barcha ta'limotlarida bir necha bor ta'kidlangan. Shunday qilib, musulmonlar o'zlarini Qur'onga ko'ra musulmonlar jamoasi yoki Umma bo'lgan bir guruh a'zolari deb tan olishadi.
Bu nima uchun G'arbda o'z mamlakatidan tashqarida bo'lmagan, boshqa tilda gapirmaydigan va shunga qaramay, Xitoy yoki Nigeriyadagi musulmonlarni o'z xalqi deb aytadigan musulmonni uchratishimizni tushuntirishi mumkin.
Ehtimol, bu birlik va hamjihatlikning juda maqtovga sazovor sifati, ammo uning salbiy tomoni ham bor. Musulmon o'z ishiga qanchalik sodiq bo'lmasin, Qur'on har bir musulmonning ongida doimo yangraydi:
Ular birinchi navbatda o'zlarini musulmon Ummatining (musulmon xalqining) bir qismi va har qanday milliy o'ziga xoslik buning uchun ikkinchi darajali deb bilishadi. Shuning uchun ham so‘nggi yillarda yuzlab asli G‘arbdan bo‘lgan, ba’zan esa G‘arbdan Islomni qabul qilgan musulmonlar dunyoning yarmini kezib, boshqa musulmonlar safiga qo‘shilib o‘z tug‘ilib o‘sgan vataniga qarshi kurashayotganiga guvoh bo‘ldik. Har bir musulmon uchun sadoqat eng avvalo Ummatga tegishli bo‘lib, agar u Ummat deb bilgan narsa bilan vatanini o‘rtasida ziddiyat bo‘lsa, uning sadoqati Ummatga sodiq bo‘lishidir. Har qanday guruh o'ziga xosligi kabi, shaxsiy erkinlik ham bekor qilinadi. Biror kishi qiladigan har bir narsa guruhning ob'ektivi orqali ko'rilishi kerak, guruh manfaatlari birinchi o'rinda turadi va guruh kun tartibini ilgari surishi kerak. Shuning uchun ham ko‘pchilik musulmon bo‘lgan har qanday mamlakat yoki jamiyatda shaxs erkinligiga nisbatan juda qattiq cheklovlarni ko‘rasiz, chunki shaxs emas, millat muhim. Hatto ilk islom davrida ham Qur'on Muhammadning izdoshlariga alohida e'tibor bermagan. Muhammadning yuz mingdan ortiq sahobalari bo‘lganiga qaramay, Qur’onida ulardan faqat bittasining nomini uchratamiz (33:37). Qolganlarning barchasi yagona milliy guruh sifatida qaraladi. Shunday ekan, biz musulmonlar bilan muomala qilganda, musulmonlar islomni madaniyat, til, geografik joylashuv, mamlakat va hokazolardan ustun turadigan bir butun deb bilishini tan olishimiz kerak. Misrlik musulmon boshqa qit’ada yashovchi, boshqa tilda so‘zlashuvchi va umrida ko‘rmagan indoneziyalik musulmon bilan bo‘lgan munosabatini musulmon bo‘lmagan qo‘shnisi bilan bo‘lgan munosabatidan muhimroq deb biladi. Ushbu tushuncha Islomda shunchalik muhimki, islomshunoslikda ushbu mavzuga bag'ishlangan "Al-vala' va-L-bara" (so'zma-so'z "sadoqat va voz kechish" degan ma'noni anglatadi) deb nomlangan butun bo'lim mavjud.
Shunday qilib, biz musulmonlardan Isoga ergashish uchun to'lashlarini so'ragan narxni bilishimiz kerak. Ular nafaqat tashqi ta'qibning juda yuqori ehtimoli bilan, balki o'zlarining yaqinlariga nisbatan oilaviy, madaniy va etnik xiyonat qilishlarini va o'zlari va o'z shaxsiyatlari haqidagi tushunchalarini butunlay o'zgartirtirish kabi ichki his-tuyg'ularga duch kelishadi. Ularga butun umri davomida:
Ular butun dunyoga Qur'on prizmasidan qarashadi va musulmon bo'lmaganlar bilan yaqin munosabatlarni rivojlantirishni gunoh deb bilishadi. Qur'onda shunday deyilgan:
Sobiq musulmon uchun Isoga ergashish uchun ushbu qadamni tashlash biz tasavvur qilganimizdan ham ancha qiyin. Yaxshi xabar shundaki, bu dunyoda va kelajakdagi dunyoda Iso bilan yashash har qanday shaxsiy qurbonlikdan qimmatroqdir. U najotning yagona yo'li, bizda mavjud bo'lgan eng katta yutuq, bizga ichki va tashqi tinchlikni beradigan yagona va inson muammosini, ya'ni Xudo bilan munosabatlarni qanday o'rnatishdir. Qanchalik qiyin bo'lmasin, bu oson bo'ladi, chunki bizning azob-uqubatlarimiz Xudoning ishidir (Filippiliklarga 1:29). Shunday qilib, bu kitobning boshida aytib o'tkanimizdek, bu bizning burchimiz emas, balki odamlar Unga erishish uchun Rabbimiz bizdan foydalanishi, bizning katta sharafimiz va quvonchimizdir.